pune news: पुणे मेट्रो-३ चे लोकार्पण पुन्हा लांबणीवर! निवडणूक आचारसंहितेमुळे नागरी कामांना ब्रेक?
विधानपरिषद निवडणुकीच्या आचारसंहितेमुळे पुणे मेट्रो मार्गिका ३ चे उद्घाटन लांबणीवर पडले आहे. जाणून घ्या MCC अंतर्गत कोणती कामे सुरू राहतील व कशावर बंदी असेल.
पुणे: हिंजवडी आयटी पार्क ते शिवाजीनगर दरम्यान दररोज वाहतूक कोंडीचा सामना करणाऱ्या लाखो पुणेकरांसाठी अत्यंत महत्त्वाची बातमी आहे. पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाच्या (PMRDA) बहुप्रतिक्षित ‘पुणे मेट्रो मार्गिका ३’ (Pune Metro Line 3) च्या प्रवासी सेवेची प्रतीक्षा आणखी वाढली आहे. महाराष्ट्र विधानपरिषदेच्या पुणे विभाग पदवीधर व शिक्षक मतदारसंघाच्या निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर झाल्याने पुणे विभागात आदर्श आचारसंहिता (Model Code of Conduct – MCC) लागू झाली आहे. परिणामी, मेट्रोचे लोकार्पण आणि शहरातील अनेक नागरी प्रकल्पांचे औपचारिक उद्घाटन तात्पुरते थंड बस्त्यात गेले आहे.
📌 ठळक घडामोडी व महत्त्वाचे मुद्दे:
- मेट्रो मार्गिका ३ लांबणीवर: मान ते बालेवाडी (१३ किमी) दरम्यानच्या पहिल्या टप्प्याला २ महिन्यांपूर्वीच CMRS सुरक्षा मंजुरी मिळूनही आचारसंहितेमुळे लोकार्पण रखडले.
- विधानपरिषद निवडणूक वेळापत्रक: २३ ऑक्टोबर रोजी मतदान आणि २७ ऑक्टोबरला मतमोजणी होणार असून ३१ ऑक्टोबरपर्यंत आचारसंहिता लागू राहील.
- आता थेट १७ स्थानकांचा मेगा प्लॅन: विलंबाचा फायदा घेत पीएमआरडीए उर्वरित ५ स्थानकांनाही सीएमआरएस मंजुरी मिळवून नोव्हेंबरमध्ये थेट १७ स्थानकांवरून मेट्रो सुरू करण्याच्या तयारीत.
- नागरी कामांची स्थिती: चालू असलेली रस्ते, उड्डाणपूल व ड्रेनेजची कामे सुरळीत सुरू राहणार; मात्र नवीन घोषणा, निविदा आणि भूमिपूजन-उद्घाटन सोहळ्यांवर बंदी.
सुरक्षा मंजुरी मिळूनही २ महिने गाडी जागेवरच; उद्घाटनाला का लागला ब्रेक?
पुणे मेट्रो लाईन-३ च्या मान (Maan) ते बालेवाडी येथील आर. के. लक्ष्मण म्युझियम दरम्यानच्या सुमारे १३ किलोमीटर लांबीच्या १२ स्थानकांसाठी मेट्रो रेल्वे सुरक्षा आयुक्तांनी (CMRS) तब्बल दोन महिन्यांपूर्वी, म्हणजेच २३ जुलै रोजीच तात्पुरती सुरक्षा मंजुरी दिली होती. सर्व तांत्रिक चाचण्या आणि प्रवासी सुरक्षेचे निकष पूर्ण झाल्यानंतरही केवळ व्हीआयपी नेत्यांच्या हस्ते औपचारिक लोकार्पण आणि पंतप्रधान कार्यालयाकडून (PMO) वेळ मिळण्याच्या प्रतीक्षेत हा प्रकल्प थांबून राहिला.
आता केंद्रीय निवडणूक आयोगाने पुण्यात आचारसंहिता लागू केल्यामुळे शासकीय स्तरावर कोणताही मोठा उद्घाटन सोहळा किंवा फीत कापण्याचा कार्यक्रम घेण्यावर कायदेशीर निर्बंध आले आहेत. त्यामुळे ३१ ऑक्टोबरपर्यंत या मार्गावरून प्रवासी वाहतूक सुरू होण्याची शक्यता धूसर बनली आहे.
“आचारसंहितेच्या काळात मेट्रो सेवेचा शुभारंभ विना-सोहळा किंवा शासकीय मान्यतेने करता येऊ शकतो का, याबाबत पीएमआरडीएकडून जिल्हा प्रशासनाकडे आणि निवडणूक विभागाकडे कायदेशीर सल्ला मागवण्यात येत आहे.”
– पीएमआरडीए अधिकृत सूत्रे
आता थेट १७ स्थानकांवरून धावणार मेट्रो? पीएमआरडीएचा नवा प्लॅन
उद्घाटनाला मिळालेल्या या सक्तीच्या मुदतीचा सकारात्मक वापर करत पीएमआरडीएने उर्वरित ५ स्थानकांसाठी अंतिम सुरक्षा मंजुरी प्रक्रिया वेगाने पूर्ण करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यामध्ये खालील महत्त्वाच्या स्थानकांचा समावेश आहे:
- राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा (NCL)
- सकाळनगर (Sakal Nagar)
- सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ चौक (SPPU Chowk)
- कृषी महाविद्यालय उड्डाणपूल (Agriculture College)
- जिल्हा न्यायालय (District Court Inter-change)
जर ऑक्टोबर अखेरपर्यंत या पाच स्थानकांनाही सीएमआरएस मंजुरी मिळाली, तर नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात मान ते जिल्हा न्यायालय या संपूर्ण २३ किलोमीटरच्या टप्प्यावरील एकूण १७ स्थानके एकाच वेळी सुरू केली जातील. यामुळे हिंजवडीत नोकरी करणाऱ्या हजारो आयटीयन्सना थेट शिवाजीनगर आणि जिल्हा न्यायालयापर्यंत विनाअडथळा प्रवास करता येईल.
निवडणूक आचारसंहिता (MCC): काय सुरू राहणार आणि कशावर बंदी?
आचारसंहिता लागू होताच शहरातील सर्वच कामे ठप्प होतात असा नागरिकांमध्ये गैरसमज असतो. मात्र निवडणूक आयोगाच्या नियमांनुसार विकासकामांचे वर्गीकरण स्पष्ट करण्यात आले आहे:
महापौर व मंत्र्यांच्या सोहळ्यांना कात्री; प्रशासनाची भूमिका
निवडणूक काळात लोकप्रतिनिधी, मंत्री किंवा महापौरांच्या उपस्थितीत कोणताही सरकारी कार्यक्रम आयोजित करण्यास निवडणूक आयोगाची सक्त मनाई असते. जर एखादा अत्यावश्यक प्रकल्प (उदा. रुग्णालय किंवा जीवनदायी सेवा) जनतेसाठी खुला करायचा असेल, तर तो कोणत्याही राजकीय नेत्याच्या उपस्थितीशिवाय आणि जाहीर सोहळ्याशिवाय केवळ प्रशासकीय पातळीवर सुरू करावा लागतो. मेट्रो-३ बाबतही अशी सूट मागितली जाऊ शकते का, यावर आता लक्ष लागले आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. पुणे मेट्रो लाईन-३ चे उद्घाटन कधी होणार?
विधानपरिषद निवडणुकीची आचारसंहिता ३१ ऑक्टोबरपर्यंत लागू असल्याने आता नोव्हेंबरच्या पहिल्या किंवा दुसऱ्या आठवड्यात मेट्रो लाईन-३ चे उद्घाटन होण्याची दाट शक्यता आहे.
२. आचारसंहितेमुळे रस्त्यांची किंवा सुरू असलेली कामे बंद पडतात का?
नाही. ज्या कामांच्या वर्क ऑर्डर्स आधीच जारी झाल्या आहेत आणि प्रत्यक्ष काम सुरू आहे, ती सर्व पायाभूत व नागरी कामे नियमित सुरू राहतात.
३. पहिल्या टप्प्यात हिंजवडी ते शिवाजीनगर संपूर्ण मार्ग सुरू होणार का?
सुरुवातीला केवळ मान ते बालेवाडी (१२ स्थानके) सुरू करण्याचे नियोजन होते. परंतु आता उर्वरित ५ स्थानकांना मंजुरी मिळाल्यास संपूर्ण २३ किमीचा मान ते जिल्हा न्यायालय मार्ग एकाच वेळी सुरू होण्याची शक्यता आहे.