eshetkari.com
pune news: २६५ दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची जिल्हानिहाय यादी: तुमचा तालुका आहे का? पाहा संपूर्ण तपशील
महाराष्ट्र दुष्काळ २०२६: राज्यातील ३५८ पैकी तब्बल २६५ तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर! पुणे, सोलापूर, सातारा, नाशिकसह सर्व जिल्ह्यांची संपूर्ण जिल्हानिहाय यादी व शेतकऱ्यांसाठीच्या सवलती पाहा.
pune news पुणे / मुंबई: महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक मोठी आणि अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. पावसाच्या मोठ्या खंडामुळे आणि पाणीटंचाईमुळे संकटात सापडलेल्या बळीराजाला आधार देण्यासाठी राज्य सरकारने अखेर राज्यातील ३५८ पैकी तब्बल २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला आहे. केंद्र सरकारच्या दुष्काळ संहिता नियमावलीनुसार ‘ट्रिगर-१’ (Trigger 1) लागू झालेल्या सर्व तालुक्यांचा यामध्ये समावेश करण्यात आला असून, यामुळे राज्यातील सुमारे ७५ टक्के शेतकऱ्यांना थेट शासकीय मदत आणि विविध सवलतींचा लाभ मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
📌 महाराष्ट्र दुष्काळ २०२६: ठळक महत्त्वाचे मुद्दे
- २६५ तालुक्यांचा समावेश: राज्यातील ३५८ तालुक्यांपैकी तब्बल २६५ तालुक्यांमध्ये अधिकृतपणे दुष्काळ स्थिती लागू.
- ७५% महाराष्ट्राला दिलासा: पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा, उत्तर महाराष्ट्र, विदर्भ आणि कोकणातील दुष्काळग्रस्त भागांना थेट लाभ.
- पुणे व पश्चिम महाराष्ट्र: पुणे जिल्ह्यातील ६ तालुके आणि सोलापूर जिल्ह्यातील सर्व ११ तालुके दुष्काळग्रस्त यादीत.
- ट्रिगर १ निकष: पावसाची तूट, वनस्पती निर्देशांक (NDVI), पाण्याचा ताण आणि जमिनीतील ओलावा या शास्त्रीय निकषांच्या आधारे घोषणा.
- शेतकऱ्यांना सवलती: पीक कर्ज वसुलीस स्थगिती, वीजबिल सवलत, शैक्षणिक शुल्क माफी, टँकर पाणीपुरवठा व चारा छावण्यांचे नियोजन.
कोणत्या जिल्ह्यात किती तालुके दुष्काळग्रस्त? (जिल्हानिहाय आकडेवारी)
शासनाने जाहीर केलेल्या प्राथमिक अहवालानुसार, राज्यातील दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संख्या पुढीलप्रमाणे आहे:
जिल्हानिहाय संख्या: पुणे (६), सोलापूर (११), सांगली (४/६), सातारा (५), कोल्हापूर (६), नाशिक (१० पैकी ५), धुळे (४), जळगाव (१५), नंदुरबार (६), अहिल्यानगर (१४), अकोला (७), वाशीम (६), यवतमाळ (१६), वर्धा (७), नागपूर (१४), भंडारा (३/४), गोंदिया (१/७), चंद्रपूर (१२), गडचिरोली (२/१०), रायगड (१४), ठाणे (७), पालघर (८), रत्नागिरी (६), सिंधुदुर्ग (८) तसेच मराठवाड्यातील बहुतांश सर्व तालुके.
विभागनिहाय दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची संपूर्ण यादी
वाचकांच्या व शेतकऱ्यांच्या सोयीसाठी विभागांनुसार दुष्काळग्रस्त घोषित तालुक्यांची सविस्तर यादी खाली देण्यात आली आहे:
दुष्काळ जाहीर झाल्याने शेतकऱ्यांना काय सवलती व फायदे मिळणार?
राज्य शासनाने दुष्काळ जाहीर केल्याने या २६५ तालुक्यातील शेतकऱ्यांना खालीलप्रमाणे थेट सवलती आणि आर्थिक दिलासा उपलब्ध होणार आहे:
१. पीक कर्ज वसुलीस तात्काळ स्थगिती
दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांकडून राष्ट्रीयीकृत, व्यापारी आणि सहकारी बँकांमार्फत केल्या जाणाऱ्या पीक कर्ज वसुलीस तात्काळ स्थगिती दिली जाईल. तसेच कर्जाचे पुनर्गठन केले जाईल.
२. वीजबिल व शेतीपंप सवलत
शेतकऱ्यांच्या शेतीपंपांच्या चालू वीजबिलात शासकीय नियमांनुसार ३३.५% ते १००% पर्यंत सूट व सवलत दिली जाईल, तसेच वीज जोडणी खंडित करण्यास मनाई असेल.
३. विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफी
दुष्काळग्रस्त तालुक्यातील शाळा, कनिष्ठ महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये शिकणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या पाल्यांचे परीक्षा शुल्क शासनाकडून माफ केले जाईल.
४. पिण्याचे पाणी व टँकर व्यवस्था
तीव्र पाणीटंचाई असलेल्या गावांसाठी तहसीलदार व प्रांताधिकाऱ्यांना थेट टँकर मंजूर करण्याचे अधिकार देण्यात आले असून खाजगी विहिरींचे तातडीने अधिग्रहण केले जाईल.
ई-पंचनामे व अधिकृत शासन निर्णय (GR)
महसूल व कृषी विभागामार्फत बाधित भागातील ई-पंचनाम्यांची प्रक्रिया वेगाने पूर्ण केली जात आहे. मुख्यमंत्री व उपमुख्यमंत्र्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, दुष्काळ सवलतींचा अधिकृत शासन निर्णय (Government Resolution – GR) लवकरच जारी केला जाणार असून, नुकसानभरपाईची रक्कम थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यावर (DBT द्वारे) वर्ग केली जाईल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्र. १: दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची निवड कोणत्या निकषांवर झाली आहे?
उत्तर: केंद्र सरकारच्या दुष्काळ नियमावलीनुसार पावसाची तूट, सॅटेलाईट वनस्पती निर्देशांक (NDVI), पाण्याचा ताण (NDWI) आणि जमिनीतील ओलावा या शास्त्रीय निकषांच्या आधारे ‘ट्रिगर-१’ लागू करून ही यादी तयार करण्यात आली आहे.
प्र. २: पुणे जिल्ह्यातील कोणते तालुके दुष्काळग्रस्त घोषित झाले आहेत?
उत्तर: पुणे जिल्ह्यातील हवेली, मुळशी, भोर, मावळ, जुन्नर आणि आंबेगाव या ६ प्रमुख तालुक्यांचा समावेश दुष्काळग्रस्त यादीत करण्यात आला आहे.
प्र. ३: दुष्काळ जाहीर झाल्याने शेतकऱ्यांच्या कर्जावर काय परिणाम होईल?
उत्तर: दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांच्या चालू पीक कर्ज वसुलीस त्वरित स्थगिती दिली जाईल आणि बँकांकडून कोणतीही सक्तीची वसुली कारवाई होणार नाही.
🌾 टीप: शेतीविषयक ताज्या बातम्या, शासकीय योजना, हवामान अंदाज आणि बाजारभावांच्या अद्ययावत माहितीसाठी eShetkari.com (ई-शेतकरी) सोबत जोडलेले राहा.
Author
